Stan przeważającej części wiejskich sieci i instalacji elektroenergetycznych nie zapewnia wystarczającego zaspokojenia potrzeb odbiorców
Stan przeważającej części wiejskich sieci i instalacji elektroenergetycznych nie zapewnia wystarczającego zaspokojenia potrzeb odbiorców na terenach wiejskich w energię elektryczną, jak również stwarza poważne zagrożenie porażeniowe i pożarowe, o czym coraz częściej informują środki masowego przekazu. Według różnych danych, w tym wyników kontroli NIK i badań jednostek naukowych, blisko połowa sieci średnich i niskich napięć wymaga pilnej modernizacji, wymiany lub remontu. Potrzeby finansowe na te inwestycje dla samego zahamowania dekapitalizacji corocznie wymagają nakładów w wysokości ok. 800 mln zł, w sytuacji gdy odpisy amortyzacyjne z tego majątku kształtują się na poziomie ok. 250 mln zł. Wyniki finansowe zakładów energetycznych spółek dystrybucyjnych pogorszone zostały znacznie przez podwyżkę cen węgla energetycznego. Również odmówiono, pomimo wielu starań, ujęcia kwot rekompensujących straty z tytułu nierentownych inwestycji w ustawie budżetowej na rok 1998. Stan zaopatrzenia wsi w energię elektryczną staje się coraz poważniejszą barierą zmian efektywnościowych na wsi. Parametry dostarczanej energii uniemożliwiają szersze wykorzystywanie odbiorników nią zasilanych, a to z kolei utrudnia bądź nawet wyklucza stosowanie intensywnych technologii produkcji żywności oraz lokowanie produkcji pozarolniczej na terenach wiejskich.
Skala potrzeb wyklucza możliwość realizacji tych zadań środkami własnymi spółek dystrybucyjnych. Dodatkowo, rachunek ekonomiczny - wartość odtworzeniowa sieci na terenach wiejskich stanowi ponad 60% wartości odtworzeniowej wszystkich sieci, podczas gdy ich udział w sprzedaży zaledwie ok. 30% - wymusza na zarządach spółek prawa handlowego, jakimi są zakłady energetyczne, preferowanie inwestowania na terenach miejskich i przemysłowych. Efektem jest postępująca degradacja sieci wiejskich.
Od kilku lat wnioskowano w pracach przy tworzeniu budżetu państwa o przeznaczenie środków budżetowych na wsparcie koniecznych, a nieopłacalnych dla spółek dystrybucyjnych remontów i modernizacji sieci wiejskich. Z posiadanych przez nas informacji wynika, że stanowisko resortu finansów było i jest negatywne.
W związku z tym zapytujemy:
1. Jakie działanie rząd zamierza podjąć, aby zapobiec katastrofie w zaopatrzeniu wsi w energię elektryczną?
2. Dlaczego resort finansów, mogąc przewidzieć negatywne dla energetyki skutki z tytułu podwyżki cen węgla energetycznego, nie zabezpieczył w ustawie budżetowej na rok 1998, mimo wniosku ze strony Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP, środków na rekompensaty z tytułu nierentowności inwestycji w sieci wiejskie?
3. Jakie działania w tej sprawie mają zamiar podjąć resorty: skarbu państwa i gospodarki oraz Urząd Regulacji Energetyki, aby sprostać zapisom art. 4 i 7 ustawy Prawo energetyczne?
Poseł Zbigniew Rynasiewicz
Warszawa, dnia 5 marca 1998 r.