Od dnia 1 stycznia 1997 r. przepisem zawartym w art. 37j ustawy z dnia
Od dnia 1 stycznia 1997 r. przepisem zawartym w art. 37j ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 147, poz. 687) ustanowiono nową instytucję prawną, to jest zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne. Zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługiwały osobom, które posiadały wcześniej uprawnienia do pobierania zasiłku do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych. Przyznany zasiłek wynosił 75% podstawy wyliczonej przez ZUS emerytury, przy czym od tego zasiłku opłacana była składka na ZUS, co miało wpływ na zwiększenie ilości lat pracy zaliczanych do emerytury.
Wprowadzenie zmian cytowaną na wstępie ustawą - generalnie słuszne - spowodowało, że wiele osób pobierających zasiłki na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów otrzymało decyzjami rejonowych urzędów pracy zasiłki przedemerytalne lub świadczenia przedemerytalne w niższej wysokości niż pobierany uprzednio zasiłek, a nadto straciły możliwość zaliczenia tych okresów do okresów składkowych. Decyzje takie urzędy pracy podejmowały bez wniosków zainteresowanych, z naruszeniem zasady zachowania praw słusznie nabytych.
Uznanie okresów pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego za okresy nieskładkowe w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin wynika z art. 3m ust. 3 i art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 93, poz. 569). Jest to więc unormowanie niekorzystne dla wszystkich osób, które pobierają lub będą pobierały zasiłki przedemerytalne lub świadczenia przedemerytalne.
W związku z tym proszę pana ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy urzędy pracy były uprawnione do zmiany zasad pobieranych zasiłków przyznanych do końca 1996 r., bez wniosku osób uprawnionych i nawet wtedy, gdy były one dla nich niekorzystne?
2. Czy w związku z decyzjami urzędów pracy podejmowanymi z pokrzywdzeniem osób uprawnionych otrzymają oni stosowną rekompensatę?
3. Czy zostanie zmieniony niekorzystny przepis wymienionej wyżej ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych w taki sposób, że okresy pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego będą zaliczane do okresów składkowych?
4. Czy prawo ustalania i przyznawania zasiłków i świadczeń przedemerytalnych przez urzędy pracy jest równoznaczne z podejmowaniem tych decyzji z urzędu bez wniosków osób zainteresowanych?
5. Czy pan minister nie widzi potrzeby zmiany tego rozporządzenia?
Poseł Andrzej Słomski
Kielce, dnia 26 marca 1998 r.