Z docierających do mnie opinii i stanowisk wynika, że środowisko prawnicze z dezaprobatą odniosło
Z docierających do mnie opinii i stanowisk wynika, że środowisko prawnicze z dezaprobatą odniosło się do propozycji pozbawienia prokuratorów prawa do spoczynku, zawartej w rządowym projekcie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Próba zaszeregowania prokuratorów do powszechnego systemu zaopatrzenia emerytalnego sprowadza usytuowanie prokuratora do statusu urzędnika administracji państwowej, w sytuacji gdy prokurator spełnia doniosłą rolę w systemie wymiaru sprawiedliwości, stanowiąc jego integralną część.
W obecnym stanie prawnym wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych sędziów i prokuratorów są jednolite, poprzedza je równorzędna aplikacja i okres asesury. Tożsame są także gwarancje niezawisłości sędziowskiej i niezależności prokuratorskiej, jak: nieodwołalność ze stanowiska, wspólny system wynagrodzeń, zakaz podejmowania innych zajęć. Obie grupy zawodowe obejmuje nienormowany czas pracy. W tej sytuacji odmienne usytuowanie prokuratorów w zakresie przechodzenia w stan spoczynku nie ma racjonalnego uzasadnienia i narusza utrwaloną zasadę jednolitego statusu prawnego sędziów i prokuratorów. W szczególności nie wydaje się tu trafne przywoływanie konstytucji, która jedynie w odniesieniu do sędziów mówi o stanie spoczynku. Przyjęcie takiej konstrukcji wynikało jedynie z uwzględnienia, że władza sądownicza jest odrębną władzą w systemie trójpodziału i dlatego podlega samodzielnej regulacji konstytucyjnej. W żadnym jednak etapie prac konstytucyjnych - co można sprawdzić analizując stenogramy z prac Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego - zamysłem ustawodawcy konstytucyjnego nie było to, by przyjmując taką konstrukcję konstytucyjną doprowadzić do zróżnicowanego potraktowania sędziów i prokuratorów, jeśli chodzi o stan spoczynku. Wyrazem takiej właśnie interpretacji ustawy zasadniczej były przyjęte w tej sprawie regulacje ustawowe w II kadencji Sejmu. Proponowana zmiana może ponadto pozostawać w kolizji z konstytucyjną zasadą praw słusznie nabytych, stanowiącą ważny wyznacznik demokratycznego państwa prawnego.
Przypomnieć warto, że w okresie międzywojennym przyznano sędziom i prokuratorom te same prawa, w tym prawo do spoczynku. Pełna symetria obu zawodów występuje zarówno w krajach Europy Zachodniej (np. Francja, Włochy, Niemcy), jak i Wschodniej (np. Rumunia, Węgry, Ukraina).
W związku z tym zapytuję pana premiera:
1. Jaki jest stosunek rządu do podnoszonych tu argumentów?
2. Czy rząd podzieli opinie w tej sprawie Rady Głównej Związku Zawodowego Pracowników Prokuratury i Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym?
3. Czy rząd bierze pod uwagę wieloaspektowe skutki dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, gdyby doszło do zróżnicowania statusu sędziów i prokuratorów?
Poseł Jerzy Jaskiernia
Warszawa, dnia 3 czerwca 1998 r.