Rozmowy na temat zakupu gazu norweskiego do Polski rozpoczęto na początku lat dziewięćdziesiątych. Od
Rozmowy na temat zakupu gazu norweskiego do Polski rozpoczęto na początku lat dziewięćdziesiątych. Od 1992 r. istnieje wspólna polsko-norweska grupa robocza ds. opracowania koncepcji dostaw gazu z szelfu norweskiego Morza Północnego do Polski, w skład której wszedł Norweski Komitet Negocjacyjny Gazu (GFU), grupujący przedstawicieli koncernów: STATOIL, NORSK HYDRO i SAGA PETROLEUM, oraz specjaliści Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA (PGNiG). Między 1992 a 1994 r. odbyły się również wstępne negocjacje. Według PGNiG w 1994 r. strona norweska zwróciła się do polskich negocjatorów z prośbą o zawieszenie rozmów z uwagi na zobowiązania GFU wobec tradycyjnych i znaczących odbiorców w Europie Zachodniej. Miało to trwać do czasu podjęcia decyzji odnośnie do budowy nowych gazociągów z Norwegii do Europy Zachodniej i lądowego systemu transportu gazu.
Kwestia ta stała się przedmiotem rozmów prezydenta L. Wałęsy podczas jego oficjalnej wizyty w Norwegii w marcu 1995 r. Później problematyka dostaw gazu norweskiego do Polski włączona została na stałe do wszystkich rozmów polityczno-gospodarczych z Norwegami na wysokim szczeblu.
Rozmowy na najwyższym szczeblu i działania Ambasady doprowadziły do uzyskania politycznej akceptacji rządu norweskiego dla sprawy dostaw gazu do Polski. Zmobilizowały również stronę polską do wznowienia przerwanych negocjacji, których ostateczne wyniki będą uzależnione od rozmów handlowych między PGNiG i GFU. 26 sierpnia 1997 r. podpisany został list intencyjny potwierdzający zainteresowanie stron dostawami norweskiego gazu do Polski oraz określający harmonogram prac zespołów roboczych, technicznych i handlowych w ramach negocjowanego kontraktu. W przypadku korzystnego przebiegu rozmów przewiduje się, iż umowę będzie można podpisać jeszcze w roku bieżącym.
Aktualnie negocjowane są dwie opcje uzależnione od punktu dostaw:
- w przypadku punktu dostaw w Emden w Niemczech (wybrzeże Morza Północnego w pobliżu granicy holenderskiej) przewiduje się zakup 2,5 mld m3 rocznie,
- w przypadku punktu dostaw w Niechorzu (wybrzeże Morza Bałtyckiego w woj. szczecińskim) w grę wchodzi wielkość zakupu rzędu 4-5 mld m3 rocznie.
W obu wersjach początek dostaw planuje się na październik 2001 r., przy narastających dostawach w ciągu 3 lat i okresie obowiązywania kontraktu w przedziale 15-20 lat.
Strona norweska wyraża na obecnym etapie zainteresowanie budową gazociągu łączącego bezpośrednio złoża na szelfie norweskim, poprzez Danię, z punktem docelowym na wybrzeżu polskim w okolicach Niechorza. Warunkiem takiego rozwiązania jest konieczność zakupu przez PGNiG SA przynajmniej 4 mld m3 rocznie oraz uzyskanie zgody państw, przez terytoria których gazociąg będzie przebiegał. Należy przy tym podkreślić, iż gazociąg via Dania może również stanowić część systemu tranzytowego północ-południe, dostarczającego norweski gaz z Niechorza przez terytorium Polski do krajów Europy Środkowej. Zainteresowanie takim projektem wyrazili wstępnie odbiorcy w Czechach, na Węgrzech, w Rumunii, Chorwacji i Słowenii. Ilość gazu przesyłanego ew. tą trasą określono docelowo na 7-10 mld m3 rocznie.
30 października 1997 r. PGNiG i STATOIL podpisały porozumienie w sprawie opracowania koncepcji transportu gazu norweskiego do Niechorza przez Polskę do krajów Europy Środkowej. Studium na ten temat ma być zakończone w połowie bieżącego roku.
Pytania do interpelowanego:
1. Kiedy można spodziewać się ostatecznego sfinalizowania kontraktu?
2. Czy rząd ma świadomość, iż nie kontroluje działań PGNiG, co powoduje, iż strategiczne decyzje związane z bezpieczeństwem energetycznym państwa są poza rządem.
Poseł Krzysztof Kamiński
Warszawa, dnia 6 czerwca 1998 r.