Zgodnie z art. 25 i 31 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o
Zgodnie z art. 25 i 31 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU nr 71, poz. 336 z późn. zm.), pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy przysługuje prawo do urlopu bezpłatnego. Pracownik ma również prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:
- na czas niezbędny do wykonania doraźnych czynności wynikających z jego funkcji związkowej poza zakładem pracy;
- na okres kadencji w zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej w wymiarze uzależnionym od ilości członków związku zatrudnionych w zakładzie pracy.
W organizacjach zrzeszających nauczycieli w obrębie jednego kuratorium oświaty (wszystkie szkoły były ˝kuratoryjne˝) praktyką było udzielanie zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w pełnym wymiarze czasu pracy osobom wybranym do pełnienia z wyboru funkcji w międzyzakładowej organizacji związkowej, przy uwzględnieniu ilości członków związku na całym obszarze działania oddziału związku zawodowego.
Obszar taki mógł obejmować szkoły i placówki oświatowe różnego typu (podstawowe, średnie, przedszkola) oraz terytorialnie obszar różnych gmin. Dopóki prowadzenie placówek oświatowych należało do wyłącznej własności organów administracji rządowej, a finansowanie ˝etatów związkowych˝ odbywało się z budżetu państwa, opisana sytuacja nie budziła żadnych wątpliwości.
Z chwilą przejęcia przez gminy funkcji organów prowadzących utrzymanie opisanego stanu rzeczy stało się niemożliwe z racji powstania wielu organów prowadzących. Uprawnienie do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia uzależnione jest od ilości członków związku w zakładzie pracy zatrudniającym osobę powołaną do pełnienia funkcji związkowej. Takim zakładem pracy jest w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy dana szkoła, przedszkole lub inna placówka oświatowa w każdej z gmin.
Przedstawiona powyżej sytuacja prawna rodzi pytanie: Czy obowiązek udzielenia urlopu płatnego dla pracownika powołanego do pełnienia z wyboru funkcji związkowej dla szkół i placówek oświatowych różnego typu, mających różne organy prowadzące, leży po stronie gminy?
Poseł Jerzy Feliks Budnik
Wejherowo, dnia 4 września 1998 r.