Zarząd Społecznej Komisji Opieki nad Zabytkami Sztuki Cerkiewnej zaniepokojony jest sytuacją zabytków kultury ukraińskiej
Zarząd Społecznej Komisji Opieki nad Zabytkami Sztuki Cerkiewnej zaniepokojony jest sytuacją zabytków kultury ukraińskiej na terenach południowo-wschodniej Polski. Jak mi jest wiadomo, dotacje na prace remontowe i konserwatorskie zabytków sztuki cerkiewnej, będących własnością skarbu państwa, uległy gwałtownemu obniżeniu.
W woj. zamojskim nie przyznano dotacji na remont lub konserwację żadnego obiektu będącego własnością skarbu państwa, co oznacza, że nie będą kontynuowane prace remontowe dwóch bardzo cennych zabytków - drewnianej cerkwi z XVI wieku w Korczminie i murowanej cerkwi z XVI wieku w Szczebrzeszynie. Remont cerkwi w Korczminie prowadzony od 1990 r. został doprowadzony do stanu, która pozwala przy uzyskaniu dotacji w wysokości 80 000 zł na jego zakończenie. Przerwa w remoncie wymienionej cerkwi doprowadzi do zniszczenia substancji zabytku. Remont cerkwi w Szczebrzeszynie trwa z przerwami od początku 1980 r. Z powodu braku przyznania stosownej dotacji na kontynuowanie remontu niszczeje bardzo cenna unikalna polichromia.
W woj. przemyskim przyznano dotację na remont tylko jednej cerkwi drewnianej z 1630 r. w Kruhelu Wielkim. W poprzednich latach rozpoczęto i dotychczas nie dokończono remontu drewnianych cerkwi w Radrużu, Bruśnie Nowym i Gorajcu. Na remonty cerkwi w Bruśnie i Gorajcu została przyznana dotacja przez komisję ds. programu budownictwa drewnianego, lecz została ona cofnięta przez generalnego konserwatora zabytków. W woj. przemyskim natychmiastowego podjęcia prac remontowych i konserwatorskich wymaga również kilkanaście zabytków, w tym cenne polichromie z XV wieku w cerkwi w Posadzie Rybotyckiej, drewniane cerkwie w Rudce, Leżachowie, Miękiszu Starym oraz Woli Wielkiej.
Biorąc powyższe pod uwagę zapytuję:
1. Jakie względy doprowadziły do obniżenia w tej skali dotacji Ministerstwa Kultury na ratowanie zabytków sztuki cerkiewnej?
2. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Kultury w celu ochrony tych bezcennych zabytków?
Poseł Jan Rokita
Warszawa, dnia 8 września 1998 r.