Przy rejestracji spółek prawa handlowego występuje problem składania oświadczeń niezgodnych ze stanem faktycznym, co
Przy rejestracji spółek prawa handlowego występuje problem składania oświadczeń niezgodnych ze stanem faktycznym, co może prowadzić do postawienia zarzutu członkom zarządu poświadczenia nieprawdy.
Po spisaniu aktu notarialnego, składając dokumenty w sądzie rejestrowym, nowo wybrany zarząd spółki zobowiązany jest załączyć do aktu notarialnego oświadczenie, że kapitał zakładowy spółki został zgromadzony (środki pieniężne lub aport). Jeżeli kapitał zakładowy wynosi obligatoryjne 4000 (słownie: cztery tysiące), jest to niewielki problem, ponieważ wspólnicy za pokwitowaniem mogą je przekazać prezesowi zarządu. Problem powstaje wtedy, gdy kwoty są znacznie wyższe i występuje także aport. W tym czasie nowo powstałe spółki nie mają jeszcze pomieszczeń, nie mają otwartego rachunku bankowego, nie mogą zawrzeć żadnych umów umożliwiających przygotowanie do funkcjonowania. Proces rejestracji jest bardzo długi. Brak rachunku bankowego, którego otwarcie uwarunkowane jest wypisem z rejestru handlowego, nadaniem numeru REGON, powoduje, że po załatwieniu wszystkich formalności, w końcu zostanie otwarty rachunek bankowy i wspólnicy zaczną wpłacać pieniądze. Organa ścigania, konfrontując datę złożenia oświadczenia z datami wpłat, mogą postawić zarzut oświadczenia nieprawdy członkom zarządu - co miało już miejsce w kilku przypadkach.
Szczególne cechy przekroczenia prawa występują w przypadku, gdy część wspólników od złożenia wniosku o rejestrację do chwili wydania postanowienia rozmyśli się i nie wpłaci zadeklarowanej kwoty wynikającej z objętych udziałów, spółka zacznie mieć kłopoty finansowe, w wyniku czego mogą podjąć działania organa ścigania, które stwierdzą fakt poświadczenia nieprawdy. Te sprawy sygnalizują na spotkaniach wyborcy prowadzący działalność gospodarczą.
Kolejna niespójność przepisów prawa występuje w przypadku łączenia spółek prawa handlowego. Po spisaniu aktu notarialnego warunkiem łączenia spółek jest przekazanie wszystkich środków materialnych i niematerialnych ze spółki przyłączanej do spółki przyłączającej. Przekazanie środków następuje przed spisaniem aktu notarialnego.Tymże aktem odwoływany jest także zarząd spółki przyłączanej.
Sądy rejestrowe wymagają złożenia wniosku w terminie 14 dni od daty spisania aktu notarialnego, odpowiednich wniosków, zarówno w sądzie spółki przyłączanej, jak i przyłączającej, oraz wniesienia stosownych wpłat w tych dwóch sądach rejestrowych i załączenia dowodów przekazania środków do spółki przyłączającej.
Sąd rejestrowy spółki przyłączanej (likwidowanej) wymaga złożenia orzeczenia sądu spółki przyłączającej, że nastąpiła zmiana w rejestrze. Jeżeli w sądzie rejestrowym spółki przyłączającej tok postępowania przedłuży się, sąd spółki przyłączanej, po dwukrotnym bezskutecznym powiadomieniu o konieczności uzupełnienia wniosku, wniosek oddala. Tworzy się sytuacja, że w sądzie spółki przyłączającej nastąpiła zmiana w zapisie o połączeniu, natomiast w sądzie spółki przyłączanej występuje ona jako spółka nadal funkcjonująca, choć nie ma już zarządu i siedziby, (po przekazaniu środków nie jest w stanie ponosić żadnych opłat).
W związku z powyższym mamy następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości ma zamiar wydać w porozumieniu z NBP odpowiednie akty wykonawcze, które wyeliminują potencjalne zagrożenie członków zarządów nowo powstających spółek prawa handlowego co do składania z konieczności (w niektórych przypadkach) oświadczeń nieprawdy?
2. W jaki sposób ministerstwo zamierza doprowadzić do koordynacji (współdziałania) sądów rejestrowych w przypadku łączenia spółek, aby ustrzec się przed anormalną sytuacją, kiedy w jednym sądzie nastąpiło orzeczenie o przyłączeniu spółek prawa handlowego, natomiast w drugim występuje ona jako nadal funkcjonująca?
Posłowie Wacław Olak
i Marian Juśko
Warszawa, dnia 9 września 1998 r.