Jako podstawa prawna kontraktów z anestezjologami jest powoływany art. 35 ustawy z dnia 30
Jako podstawa prawna kontraktów z anestezjologami jest powoływany art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408 z późn. zm.) oraz rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 13 lipca 1998 r. w sprawie zmowy o udzielanie zamówień na świadczenia zdrowotne (DzU z 1998 r. nr 93, poz. 592).
Przepisy te wyraźnie wskazują, że zleceniodawcą jest wojewoda, a przedmiotem umowy jest świadczenie zdrowotne bezpośrednio świadczone pacjentowi. Natomiast zleceniobiorcami mogą być tylko niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, prywatne gabinety lekarskie i inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych.
Anestezjolodzy przyjmując zamówienie od wojewody powinni się zobowiązać do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom w miejsce zadań realizowanych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej, a więc nawet bez pośrednictwa tych zakładów. Natomiast faktycznie sytuacja jest inna. Publiczne zakłady opieki zdrowotnej nadal udzielają świadczeń zdrowotnych (zabiegowych z udziałem anestezjologów) bezpośrednio pacjentom, a anestezjolodzy zatrudnieni w ZOZ są tylko podwykonawcami dla publicznych zakładów.
Wynika to z pomocniczego charakteru świadczeń anestezjologów wobec lekarzy zabiegowych np. chirurgów czy ginekologów w ramach zespołów operacyjnych. Anestezjolodzy nie udzielają samodzielnych usług pacjentom (z wyjątkiem poradni przeciwbólowych), gdyż organizatorami i wykonawcami zabiegów są głównie chirurdzy różnych specjalności. Jest to praca zespołowa chirurgów, anestezjologów, pielęgniarek w stosunku do pacjenta i ewentualne kontrakty powinny tę specyfikę uwzględniać. Tak więc wojewodowie ˝wykupują˝ w ZOZ w Łodzi usługi anestezjologów nie dla pacjentów, lecz dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które bezpośrednio udzielają świadczeń zdrowotnych pacjentom. Jest to niedopuszczalne i niezgodne z przepisami prawa.
W wyniku przekształceń ZOZ działających dotychczas jako jednostki budżetowe powstały państwowe osoby prawne jako samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Ingerencja wojewodów jako organów założycielskich w funkcjonowanie ww. jest niedopuszczalna. Wojewodowie nie są uprawnieni do zatrudniania pracowników w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej ani do zawierania umów na usługi medyczne z ˝podwykonawcami˝ dla tych zakładów.
Również w zakresie odpowiedzialności za niewłaściwe wykonanie usług medycznych dla pacjentów odpowiedzialność odszkodowawczą ponosiłby samodzielny zakład opieki zdrowotnej - państwowa osoba prawna będąca samodzielnym podmiotem stosunków cywilnoprawnych (przeciwnie do odpowiedzialności skarbu państwa za ZOZ jako jednostkę budżetową - statio fisci).
Ustalona w kontraktach kwota 72 zł brutto za 1 godz. pracy anestezjologa jest też szokująca dla innych pracowników służby zdrowia, gdyż przy przeciętnej pracy w miesiącu wraz z dyżurami daje to kwotę w granicach 7000 zł netto. Tymczasem ordynatorzy oddziałów szpitalnych otrzymują 1600 zł brutto miesięcznie.
Czy stworzony system zawierania kontraktów z anestezjologami, w tym wykupywanie przez wojewodów usług anestezjologicznych nie nastąpiło z naruszeniem prawa?
Czy Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej chce za wszelką cenę wydać pieniądze budżetowe przewidziane na kontrakty medyczne poza publicznymi zakładami opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ww. przepisach?
Czy minister zdrowia i opieki społecznej chce w ten sposób ˝kupić˝ spokój ze strony anestezjologów, nie zważając na obowiązujące przepisy?
Co na to minister finansów będący bezpośrednim dysponentem tych środków finansowych?
Może środki przewidziane w budżecie na wprowadzenie kontraktów, o których mowa w art. 35 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przeznaczyć na opłacenie długów służby zdrowia i dofinansować samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej przed 1 stycznia 1999 r., tj. przed rozpoczęciem finansowania świadczeń zdrowotnych przez kasy chorych na podstawie kontraktów nie mających nic wspólnego z podpisywanymi z anestezjologami.
Poseł Józef Oleksy
Siedlce, dnia 12 listopada 1998 r.