Od kilku już lat stan państwowej służby ochrony zabytków w naszym kraju ulega stopniowemu
Od kilku już lat stan państwowej służby ochrony zabytków w naszym kraju ulega stopniowemu pogorszeniu. Najbardziej istotnym problemem wojewódzkich urzędów ochrony zabytków jest brak odpowiednich środków finansowych umożliwiających pełną realizację zadań. Inne niedogodności, z jakimi borykają się te służby, są wynikiem niedofinansowania i efektem wieloletnich zaniedbań systemowych.
Brak środków finansowych na realizację statutowych zadań oraz wyjątkowo niskie wynagrodzenie pracowników w powiązaniu z szerokim zakresem zadań, jakie zobowiązani są realizować, stawia pod znakiem zapytania skuteczność ochrony dziedzictwa kulturowego.
Jak pokazują analizy, wynagrodzenia pracowników wojewódzkich urzędów ochrony zabytków są najniższe wśród wszystkich służb, straży i inspekcji podległych wojewodom, a są to osoby posiadające specjalistyczne wykształcenie wyższe i niejednokrotnie studia podyplomowe oraz długoletnie doświadczenie zawodowe.
Ponadto wykonują oni oprócz swoich bieżących zadań czynności inspekcyjno-kontrolne w terenie, współpracując z organami administracji architektoniczno - budowlanej, nadzoru budowlanego i administracji samorządowej, nie otrzymując w odróżnieniu od pracowników tych inspekcji z tego tytułu dodatków finansowych.
Jak pokazuje praktyka, istotnego zwiększenia wymagają zatem środki finansowe na działalność wojewódzkich urzędów ochrony zabytków. Obecnie środki te są zbyt małe i nie pozwalają na bieżące funkcjonowanie urzędów oraz przestrzeganie wszystkich procedur związanych z prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi.
Tymczasem liczba spraw prowadzonych w wojewódzkich urzędach sukcesywnie wzrasta. Oprócz realizacji zadań wynikających wprost z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece na zabytkami pracownicy tych urzędów służą radą, informacją, udzielają konsultacji dla zwracających się do nich osób fizycznych i przedstawicieli osób prawnych.
Warto również podkreślić, iż obecnie obowiązujące przepisy przyznające wojewódzkim urzędom ochrony zabytków szerokie uprawnienia znacznie podnoszą ich rangę. Rozstrzygnięcia tych urzędów warunkują ogół procesów budowlanych i inwestycyjnych w województwach, a brak odpowiedników tych służb na szczeblu powiatowych i gminnych jednostek samorządu terytorialnego znacznie poszerza liczbę realizowanych zadań.
Zwiększenie ilości zadań i uprawnień oraz wynikającej z tego odpowiedzialności powinno skutkować zwiększeniem środków finansowych dla wojewódzkich służb ochrony zabytków oraz podwyższeniem gratyfikacji finansowej ich pracowników.
Tylko w ten sposób to, co stanowi dziedzictwo minionych pokoleń, będzie mogło być zachowane i przekazane następnym pokoleniom.
Mając na uwadze powyższe, proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na niżej wymienione pytania:
1. Czy Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego znana jest trudna sytuacja finansowa wojewódzkich urzędów ochrony zabytków?
2. Jakie działania do realizacji przewiduje w 2007 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w celu poprawy kondycji finansowej wojewódzkich urzędów ochrony zabytków, w tym podniesienia wynagrodzeń ich pracownikom?
3. Czy w przyszłorocznym budżecie państwa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewiduje zwiększenie środków finansowych na działalność wojewódzkich urzędów ochrony zabytków?
Oczekując odpowiedzi Pana Ministra, pozostaję z wyrazami szacunku.
Poseł Jan Bury
Rzeszów, dnia 6 grudnia 2006 r.