Szanowna Pani Minister! Od pewnego czasu pojawiają się w prasie informacje o potencjalnych możliwościach
Szanowna Pani Minister! Od pewnego czasu pojawiają się w prasie informacje o potencjalnych możliwościach prania brudnych pieniędzy za pośrednictwem instytucji działających na polskim rynku finansowym i bankowym oraz o mało efektywnych i skutecznych mechanizmach kontroli tego kryminogennego zjawiska.
Doniesienia te - tym bardziej dla szefa sejmowej komisji śledczej - wywołały lawinę pytań i przypuszczeń dotyczących istnienia tego procederu w naszym kraju. Pragnę przypomnieć historię wykształconego na Harvardzie kolumbijskiego ekonomisty Franklin Jurado, który swego czasu przyznał się do zarzutu prania brudnych pieniędzy i został skazany przez sąd federalny w Nowym Jorku na 7,5 roku więzienia. Wykorzystując wiedzę zdobytą na czołowym amerykańskim uniwersytecie i działając na zlecenie nieżyjącego już kolumbijskiego barona narkotykowego Jose Santactuz Londono, Jurado wprowadził do legalnego obrotu - przez banki i firmy - 36 mln dolarów pochodzących ze sprzedaży kokainy na terenie Stanów Zjednoczonych. Dzięki przelewom dokonanym z Panamy, poprzez oddziały elitarnego amerykańskiego banku Merrill Lynch i inne instytucje finansowe, Jurado udało się przerzucić tę ogromną sumę do Europy. W ciągu trzech lat Jurado otworzył ponad 100 rachunków w 68 bankach w 8 europejskich krajach: Austrii, Danii, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech, Włoszech, Luksemburgu, Monako i na Węgrzech. Jako właściciele niektórych kont figurowali krewni Jose Santactuz Londono; pozostałe konta były własnością fikcyjnych osób o europejsko brzmiących nazwiskach. Jurado dokonywał częstych przelewów pomiędzy rachunkami, których salda, aby nie wzbudzać podejrzeń, nigdy nie przekraczały 10 tys. USD.
Nasuwa się pytanie: Czy Polska wolna jest od tego typu transakcji, czy w bankach działających na terenie naszego kraju nie są legalizowane środki finansowe pochodzące z nielegalnych źródeł lub nieujawnionych źródeł oraz czy polska jednostka wywiadu finansowego wraz z jednostkami współpracującymi, jak np. Komisja Nadzoru Bankowego (GINB), są na tyle skuteczne, aby ujawnić podobne transakcje?
W ostatnim czasie temat prania brudnych pieniędzy w bankach funkcjonujących w naszym kraju został podjęty w ˝Tygodniku Solidarność˝, który przez kilka ubiegłych lat wskazywał na najróżniejsze nieprawidłowości i patologie w funkcjonowaniu resortu finansów. Przypuszczam, iż na podstawie materiałów prasowych tego medium prasowego doszło do aresztowania kilku osób z kadry kierowniczej Ministerstwa Finansów, którym postawiono zarzuty karne dot. m.in. korupcji. Pragnę wskazać, że organy ścigania oraz służby kontroli skarbowej w okresie władzy SLD działały nierzadko zbyt opieszale. W dużym stopniu opinia publiczna właśnie dzięki dziennikarzom dowiadywała się o aferach w życiu gospodarczym i społecznym.
W publikacji Marzanny Stychlerz-Kłucińskiej pt. ˝Drużyna Balcerowicza˝ (TS nr 12; 24.03.2006) podniesiona została sprawa istnienia w świecie bankowości układów i nieformalnych powiązań towarzysko-rodzinnych oraz konfliktu interesów pomiędzy głównymi graczami na tym samym rynku oraz zwalczania procederu prania brudnych pieniędzy w sektorze bankowym.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakimi zasobami dysponuje Generalny Inspektor Informacji Finansowej pod względem wykształcenia, kwalifikacji i doświadczenia zespołów inspekcyjnych kontrolnych, dokonujących w bankach kontroli realizacji postanowień ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu?
2. Czy i kiedy oraz ewentualnie z jakimi wynikami była przeprowadzona kontrola dotycząca zwalczania procederu prania brudnych pieniędzy w BPH - Bank Hipoteczny SA w Warszawie?
3. Czy w wydziale przedstawicielstw i spraw wydzielonych Biura Inspekcji GINB, zajmującym się zwalczaniem procederu prania brudnych pieniędzy, zatrudnieni są byli funkcjonariusze służb specjalnych, jeśli tak, czy przeszli oni weryfikację? Jak duża to jest komórka i czy zdolna jest należycie kontrolować cały sektor bankowy?
4. Jakie kroki są podejmowane w celu zapewnienia, że banki i grupy bankowe są objęte efektywnym nadzorem skonsolidowanym?
5. Jakie nadzorcze informacje finansowe i ostrożnościowe są zbierane od banków i grup bankowych oraz jak często są one pozyskiwane? Jakimi instrumentami potwierdzana jest wiarygodność tych informacji?
6. Jak wygląda kwestia kontroli konglomeratów finansowych?
7. Jakie limity stosuje się w systemie bankowym odnośnie zakresu, w którym dany bank lub grupa bankowa może prowadzić politykę kredytową wobec:
a) każdego pojedynczego klienta (z wszelkimi ustaleniami dotyczącymi traktowania grup pożyczkobiorców jako jeden rodzaj ryzyka);
b) firm lub osób powiązanych z bankiem/grupą bankową; oraz
c) poszczególnych sektorów gospodarczych (np. nieruchomości, branża farmaceutyczna itp.)?
8. Jakie przepisy bankowe obowiązują w zakresie monitorowania przez nadzór bankowy:
a) współczynnika wypłacalności;
b) jakości aktywów;
c) systemów kontroli płynności;
d) pozycji wymiany walutowej;
e) operacji pozabilansowych;
f) struktury organizacji i własności;
g) operacji na instrumentach pochodnych?
9. Czy i z jakim skutkiem była prowadzona w ostatnim okresie czasu kontrola audytu wewnętrznego Banku BPH SA w banku zależnym BPH BH SA, biorąc pod uwagę założenia wskazane w pkt 8 oraz jakość portfela kredytowego?
10. Czy nie zachodzi konflikt interesów w działalności państwa Kwaśniaków rzutujący na jakość realizowanych na mocy ustawy Prawo bankowe i ustawy o NBP uprawnień nadzorczych GINB i bezpieczeństwo systemu bankowego? Przypomnę, Wojciech Kwaśniak jest Generalnym Inspektorem Nadzoru Bankowego, członkiem Komisji Nadzoru Bankowego oraz członkiem Rady Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, z kolei jego żona Agata Kwaśniak jest dyrektorem Departamentu Ekonomiki i Księgowości oraz prokurentem Zarządu BPH BH SA, spółki córki BPH SA i jako prokurent Banku reprezentuje ten Bank i przygotowuje, podpisuje oraz wysyła jego dokumentację finansową do Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego, kierowanego przez Pana Wojciecha Kwaśniaka.
Łączę wyrazy szacunku
Poseł Artur Zawisza
Warszawa, dnia 19 grudnia 2006 r.