Szanowny Panie Ministrze! Trybunału Konstytucyjnego wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., uznał wysokość
Szanowny Panie Ministrze! Trybunału Konstytucyjnego wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., uznał wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu za niezgodną z Konstytucją RP oraz z ustawą - Prawo o ruchu drogowym. Opłatę w wysokości 500 zł pobierał starosta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Minister właściwy do spraw transportu, tj. Minister Transportu i Budownictwa, w dniu 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie dostosowujące wysokość opłaty do wymagań wynikających z ustawy i wytycznych Trybunału Konstytucyjnego.
W następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wiele osób w całym kraju zaczęło dochodzić zwrotu nadpłaconej kwoty z tytułu wydania karty pojazdu. Często zainteresowani dochodzili swojej należności drogą sądową, wytaczając powództwo przeciwko właściwemu starostwu powiatowemu. Rozstrzygnięcia sądów są w tej kwestii niejednolite. Sądy odrzucają powództwo uznając niedopuszczalność drogi sądowej bądź też zasądzają żądaną pozwę kwotę.
Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.c. każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa). W myśl art. 64 § 2 k.p.c. zdolność sądową mają także organizacje społeczne dopuszczone od działania na podstawie obowiązujących przepisów, choćby nie posiadały osobowości prawnej. Na podstawie art. 65 § 1 k.p.c. zdolność do czynności procesowych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje, o których mowa w artykule poprzedzającym. W myśl art. 33 k.c. osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.
Mając więc powyższe na uwadze, należy zauważyć, że starostwu powiatowemu nie przysługuje przymiot osobowości prawnej w rozumieniu wskazanych przepisów. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy. Tym samym, ustawodawca wyraźnie wskazuje, że na gruncie przedmiotowej regulacji starostwo powiatowe pełni wyłącznie rolę aparatu pomocniczego zarządu. Żaden przepis ustawy nie przyznaje starostwu powiatowemu samodzielnej podmiotowości prawnej. Z mocy art. 2 cyt. ustawy osobowość prawna przyznana jest wyłącznie powiatowi, jako jednostce samorządu terytorialnego. W świetle powyższego starostwo powiatowe nie ma zdolności sądowej i zdolności procesowej uprawniającej do wzięcia udziału w sprawie zwrotu nadpłaconej kwoty z tytułu wydania karty pojazdu.
Właściwy wydaje się pogląd, że osoba zainteresowana zwrotem nadpłaconej kwoty powinna skierować roszczenie przeciwko temu podmiotowi, który wydał niekonstytucyjny akt normatywny. Ponieważ zakwestionowane przez Trybunał Rozporządzenie wydane zostało przez Ministra Infrastruktury, tylko on jest władny reprezentować Skarb Państwa w ewentualnym procesie zmierzającym do zwrotu nadpłaconej kwoty.
W związku z powyższym pragnę zapytać Pana Ministra: 1. Jaka jest właściwa droga dochodzenia zwrotu nadpłaconej kwoty z tytułu wydania karty pojazdu?
2. Czy pozwanym w sprawie powinien być właściwy minister do spraw transportu czy starostwo powiatowe, które wydało kartę pojazdu?
Z poważaniem
Poseł Elżbieta Łukacijewska
Warszawa, dnia 5 lutego 2007 r.