Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z przepisami procedury cywilnej sąd zawiesza z urzędu postępowanie, jeżeli
Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z przepisami procedury cywilnej sąd zawiesza z urzędu postępowanie, jeżeli w składzie jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Gminy będące jednostkami samorządu terytorialnego posiadają dwa organy: uchwałodawczy i wykonawczy, przy czym organami uchwałodawczymi są rady gminy lub miasta składające się z co najmniej kilkunastu osób, natomiast organ wykonawczy w postaci wójta, burmistrza czy prezydenta jest jednoosobowy. Odnośnie do rad gminy czy miasta jest mało prawdopodobne, aby utrata mandatu przez jednego czy dwóch radnych spowodowała paraliż tego organu. Z dotychczasowych doniesień nie wynika, aby w kraju wystąpiła okoliczność braku możliwości osiągnięcia quorum z powodu utraty mandatów przez radnych. Może natomiast pojawić się inny problem: oceny ważności głosowania, jeżeli rada gminy czy miasta wbrew obowiązkowi stwierdzenia wygaśnięcia mandatu nie podejmie stosownej uchwały.
Zdecydowanie poważniejszy problem dotyczy natomiast wygaśnięcia mandatu wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o samorządzie gminnym jest to jedyny organ uprawniony do składania oświadczeń woli w imieniu gminy. Oczywiście udzielone wcześniej pełnomocnictwa pełnomocnikom procesowym nie wygasają wraz z utratą stanowiska przez osobę pełniącą funkcję organu wykonawczego. Z pewnością też wygaśnięcie mandatu nie oznacza automatycznie, że gmina jako osoba prawna nie może działać. Należy zaznaczyć, że nie sam brak w składzie organu jest przesłanką zawieszenia, lecz spowodowana nim niemożność działania. Każdorazowo sądy będą musiały rozważyć, czy w tym konkretnym postępowaniu sądowym brak osoby pełniącej funkcję organu wykonawczego uniemożliwia działanie gminy jako osoby prawnej.
Powyższej sytuacji można byłoby uniknąć, gdyby ustawodawca wskazał, kto pełni funkcję organu wykonawczego w przypadku wygaśnięcia mandatu. Należy zauważyć, że takie rozwiązanie zostało przyjęte w wypadku, kiedy upływa kadencja wójta, burmistrza, prezydenta. Przepisy przewidują wtedy, że do czasu wyboru nowego wójta funkcję tę pełni dotychczasowy wójt.
Oddzielnym zagadnieniem, jeżeli powstanie spór, jest kwestia, czy mandat wygasł czy też nie. Przepisy stanowią, że uchwałę o wygaśnięciu podejmuje rada gminy. Uchwała taka może jednak być wzruszona w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody, a ponadto podlega kontroli w drodze dwuinstancyjnego postępowania sądowo-administracyjnego. Tak więc stan niepewności może trwać nawet wiele miesięcy.
W związku z tym uprzejmie zapytuję Pana Ministra: Co ministerstwo zamierza zrobić ww. sprawie?
Z poważaniem
Poseł Waldemar Szadny
Warszawa, dnia 15 lutego 2007 r.