Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z art. 100 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w
Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z art. 100 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zajęta przez poborcę skarbowego ruchomość stanowi dobro kultury w rozumieniu odrębnych przepisów, poborca oddaje ją pod dozór właściwej państwowej instytucji kultury.
Wskazany przepis, wprowadzony w początku lat dziewięćdziesiątych, niewątpliwie przystosował treść ustawy do wymagań państwa prawa - należy bowiem zaznaczyć, że w brzmieniu pierwotnym określała ona jedynie zasady sprzedaży zajętych przedmiotów o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej.
Należy jednak zaznaczyć, że o ile na początku lat dziewięćdziesiątych olbrzymia większość instytucji kultury była państwowa, to po reformie administracji właścicielami znaczącej większości tych instytucji są jednostki samorządu terytorialnego - przede wszystkim samorządy województw.
Tytułem przykładu, najważniejsze instytucje muzealne na obszarze Lubelszczyzny: Muzeum na Zamku Lubelskim, Muzeum w Kozłówce oraz Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym są jednostkami podporządkowanymi Marszałkowi Województwa Lubelskiego. Konsekwencją ich samorządowego charakteru jest wyłączenie od możliwości czasowego dozoru nad dobrami kultury, podlegającymi egzekucji administracyjnej.
W rezultacie jednostki te wyłączone są od możliwości nabycia takich przedmiotów w trybie określonym w art. 105 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przywoływanym przepisem zajęte przedmioty stanowiące dobro kultury w rozumieniu odrębnych przepisów organ egzekucyjny, w uzgodnieniu z właściwym ze względu na miejsce zajęcia tych przedmiotów wojewódzkim konserwatorem zabytków, a w przypadku materiałów bibliotecznych - dyrektorem Biblioteki Narodowej w Warszawie, zgłasza w celu nabycia instytucji, o której mowa w art. 100 § 3, lub przedsiębiorcy zajmującemu się obrotem tymi przedmiotami. Oszacowanie wartości takich przedmiotów następuje w trybie przewidzianym w art. 99 § 3.
W związku z tym, że z uprawnienia do nabywania dóbr kultury podlegających egzekucji korzystać mogą wyłącznie państwowe jednostki kultury, rośnie ryzyko, że w wielu regionach - gdzie takich instytucji nie ma, jest ich mało lub profil ich działalności jest wąski - dobra kultury zgodnie z art. 105 § 2 będą ostatecznie zgłaszane do nabycia przedsiębiorcy zajmującego się ich obrotem.
W świetle art. 15 oraz 16 Konstytucji RP brak jest uzasadnienia dla utrzymania obecnego brzmienia art. 100 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadnym wydaje się, by sformułowanie ˝państwowej˝ zastąpić sformułowaniem ˝publicznej instytucji kultury˝.
Wydaje się, że zmiana treści przywołanego przepisu, przyznająca również samorządowym instytucjom kultury prawo do nabywania dóbr kultury podlegającym egzekucji, przy utrzymaniu obecnych kompetencji wojewódzkich konserwatorów zabytków, najpełniej służyć będzie realizacji konstytucyjnej zasady upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy wojewódzcy konserwatorzy zabytków lub samorządowe instytucje kultury zgłaszały potrzebę nowelizacji art. 100 § 3 oraz 105 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
2. Czy Ministerstwo Kultury dysponuje szacunkami, jak wiele dóbr kultury w ujęciu rocznych zgłaszanych jest do nabycia - w związku z ograniczoną liczbą państwowych instytucji kultury - przedsiębiorcom zajmującym się obrotem takimi dobrami?
Z wyrazami szacunku
Poseł Małgorzata Sadurska
Warszawa, dnia 26 lutego 2007 r.