Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz.U.
Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529, z późn. zm.) reguluje zasady i warunki wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej w medycznym laboratorium diagnostycznym, zasady i warunki wykonywaniu zawodu diagnosty laboratoryjnego oraz zasady organizacji i działania samorządu diagnostów laboratoryjnych.
Ustawa ta jest bardzo krzywdząca dla osób wykonujących zawód technika analityki medycznej oraz technika chemika.
W wyniku kolejnych nowelizacji obniżono uprawnienia techników, co nie tylko podważyło ich kompetencje, zmniejszyło wartość ich pracy, ale również zdegradowało ich wartość jako pracowników na rynku pracy.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, technicy analityki medycznej wykonują swoje czynności w ograniczonym zakresie - tzn. wykonują czynności diagnostyki laboratoryjnej, natomiast oceny jakości i wartości diagnostycznej badań oraz laboratoryjnej interpretacji i autoryzacji wyników technicy nie mogą wykonywać samodzielnie, tylko wyłącznie pod nadzorem diagnosty laboratoryjnego.
Dużą sprzecznością w ustawie jest fakt, że osoba wykwalifikowana w zawodzie technika analityki może wykonywać czynności diagnostyczne, nie znając się na interpretacji laboratoryjnej.
Przez wiele lat, kiedy diagnostyka laboratoryjna wymagała daleko wyższej precyzji, dokładności i wiedzy analitycznej, technikom można było powierzać taką odpowiedzialność bez nadzoru. Natomiast obecnie, kiedy analityka tak naprawdę koncentruje się na obsłudze aparatury i komputera, technicy pozbawiani są swoich uprawnień zawodowych.
Technicy analityczni swoje uprawnienia nabywają w drodze 2-letniej nauki np. w analitycznym studium pomaturalnym. Nauczanie przedmiotów, m.in. tj. analiza instrumentalna, biochemia, hematologia, analityka ogólna, histopatologia, musiało być zakończone egzaminem zarówno teoretycznym, jak i praktycznym oraz uzyskaniem dyplomu potwierdzającego wiedzę i kwalifikację, jak również uprawniającego do wykonywania zawodu technika analityki.
Ustawa z 2001 roku odebrała samodzielność technikom często z wieloletnim doświadczeniem w wykonywanym zawodzie, natomiast dała uprawnienia diagnosty laboratoryjnego wszystkim osobom pracującym w laboratoriach mającym wyższe wykształcenie bez względu na jego kierunek oraz przydatność w analityce medycznej. Taki zapis doprowadził w konsekwencji do takiej sytuacji, że osoba o wykształceniu niemającym zastosowania w analityce lub bardzo krótkim stażu pracy nadzoruje, podpisuje wyniki analiz wykonane przez osoby, które niejednokrotnie te osoby szkoliły, a nawet nadal szkolą.
Art. 7 obowiązującej ustawy określa, kto może zostać diagnostą laboratoryjnym. Preferowane są osoby, które ukończyły studia magisterskie na kierunku analityka medyczna, natomiast osoby, które ukończyły studia wyższe na kierunkach: biologia, farmacja, chemia, biotechnologia, weterynaria oraz wydział lekarski, zobowiązane są do ukończenia kierunkowych studiów podyplomowych prowadzonych przez szkoły wyższe prowadzące studia - analityka medyczna.
Przy ostatniej nowelizacji ustawy pominięty został status techników analitycznych, którzy rozpoczęli lub ukończyli studia na kierunkach określonych w art. 7 ust. 2. Ustawa o diagnostyce laboratoryjnej w 2001 roku zaliczyła te kierunki jako przydatne w diagnostyce, natomiast już w 2003 roku zobowiązała te osoby do dodatkowego ukończenia na własny koszt kierunkowych studiów podyplomowych, bez odniesienia się do ich wieloletniego stażu pracy, kompetencji i umiejętności.
Mimo że obowiązująca ustawa w sposób zasadniczy ograniczyła uprawnienia techników analitycznych, a laboratoria nie są zainteresowane zatrudnianiem pracowników bez uprawnień, to studium analityczne ciągle prowadzi nabór i kształci ˝bezużyteczny˝ personel, gdyż nie posiadając uprawnień samodzielnego diagnosty laboratoryjnego, w przeważającej większości będą zasilać grono bezrobotnych, bo wielu z nich z uwagi na wysokie koszty nie będzie kontynuować nauki w tym zakresie.
Ustawa pomija także techników chemików pracujących w laboratoriach medycznych. Osoby te, często z długoletnim doświadczeniem analitycznym, zostały całkowicie pozbawione szans na wykonywanie zawodu, jak również uniemożliwiono im dokształcanie i podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
W związku z powyższym pytamy Pana Ministra:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zmianę przepisów mającą na celu przywrócenie zabranych uprawnień technikom analityki medycznej do samodzielnego wykonywania czynności diagnostycznych, także w takim zakresie, w którym wykonują teraz pod nadzorem diagnosty?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia podejmie odpowiednie kroki co do techników chemików pracujących w laboratoriach diagnostycznych wykonujących czynności jak technik analityki medycznej, tak aby zaliczyć ich do grona personelu medycznego?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia w porozumieniu z Ministerstwem Szkolnictwa Wyższego i Nauki zapewni technikom możliwość dalszego kształcenia i podnoszenia swoich kwalifikacji?
Z wyrazami szacunku
Posłanki Małgorzata Sadurska i Beata Mazurek
Warszawa, dnia 14 marca 2007 r.