Szanowna Pani Minister! Zgodnie z § 7 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z
Szanowna Pani Minister! Zgodnie z § 7 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 21 stycznia 2000 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej koszty działalności obsługowo-rehabilitacyjnej zakładów aktywności zawodowej finansowane są ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazywanych przez urzędy marszałkowskie w formie dotacji celowej. Do końca 2006 r. finansowane były one w całości ze środków PFRON, natomiast od 1 stycznia 2007 r. zgodnie z art. 68c ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zmianami), współczynnik dofinansowania ze środków PFRON wynosi 95%, zaś w kolejnych dwóch latach współczynnik ten będzie malał o kolejne 5% rocznie. Ww. przepisy nie wskazują skąd, z jakich źródeł, ma być pokryta kwota brakujących 5%. Jednocześnie z ww. rozporządzenia w sprawie zakładów aktywności zawodowej wynika, że koszty działalności obsługowo-rehabilitacyjnej nie mogą być finansowane z przychodów uzyskiwanych przez te jednostki z prowadzonej działalności gospodarczej.
Prowadzące ZAZ Stowarzyszenie im. Świętego Celestyna z Mikoszowa koło Strzelina w województwie dolnośląskim zwróciło się do Urzędu Marszałkowskiego we Wrocławiu o sfinansowanie różnicy pomiędzy całkowitą kwotą kosztów działalności obsługowo-rehabilitacyjnej a dofinansowaniem ze środków PFRON. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego odmówił jednak dofinansowania brakującej kwoty i przekazał na funkcjonowanie zakładu aktywności zawodowej otrzymaną z PFRON dotację w wysokości 95%. Z jakich zatem źródeł stowarzyszenie ma pokryć brakujące 5% kosztów?
W świetle wyjaśnień Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zawartych w piśmie z dnia 16 lutego 2007 r. nr (BON-I-4245-3-IKW/07) kierowanym do Pana Ludwika Mizery, dyrektora Wydziału Programowania Ewaluacji i Komunikacji Społecznej PFRON, organizator zakładu aktywności zawodowej może pokryć pozostałe koszty ze środków własnych lub z pozyskanych z innych źródeł (publicznych i prywatnych). Jednocześnie, jak wynika z ww. pisma nie ma możliwości wydatkowania na ten cel środków będących przychodem z działalności gospodarczej zakładów aktywności zawodowej.
Przekazanie wydatkowania środków finansowych przez organy administracji publicznej może nastąpić wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy. Zasadę taką wyraża zarówno art. 216 Konstytucji RP, który stanowi, że środki finansowe na cele publiczne są gromadzone i wydatkowane w sposób określony w ustawie, jak również art. 35 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 ze zm.) stanowiący, iż wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonej w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego i w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.
W odniesieniu do przedstawionego problemu zarówno stowarzyszeniu prowadzącemu ZAZ, jak i urzędowi marszałkowskiemu, nie są znane przepisy, które mogłyby stanowić podstawę prawną do finansowania ze środków samorządu województwa owych dodatkowych kosztów zakładów aktywności zawodowej.
Odrębny problem w świetle informacji ww. stowarzyszenia stanowi brak prawnych możliwości zakupu dla prowadzonego zakładu aktywności zawodowej jakiegokolwiek, nawet drobnego wyposażenia, czy to służącego działalności obsługowo-rehabilitacyjnej, którego zakup sfinansowany byłby z dotacji na działalność obsługowo-rehabilitacyjną, czy też wyposażenia służącego działalności gospodarczej, którego zakup można by sfinansować z przychodów uzyskanych ze sprzedaży wyrobów. Stawia to zakład aktywności zawodowej w przegranej pozycji w stosunku do zwykłych podmiotów rynkowych, ponieważ ZAZ nie będzie miał możliwości odtwarzania zużytego wyposażenia i środków trwałych, jak i również dostosowywania się do zmieniającej się na rynku sytuacji. Jest sprawą oczywistą, że wykorzystywane w działalności urządzenia się zużywają, inne psują się i trzeba je będzie wymienić na nowe. Dużym problemem w zakładzie aktywności zawodowej jest np. zakup zwykłej wiertarki za kwotę 100 zł czy krzesła dla osoby niepełnosprawnej za 170 zł. Tego typu wydatki są bieżącymi kosztami działalności zakładu na rzecz osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z §7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 2000 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz.U. nr 6, poz. 77 ze zm.) do kosztów działalności gospodarczej zakładu aktywności zawodowej realizowanej przez osoby zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności, finansowanych ze sprzedaży wyrobów i usług zalicza się, mi.in. koszty materiałów, energii, usług materialnych niematerialnych, niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zgodnie z interpretacją tego przepisu zawartą w ww. piśmie Pana Jana Lacha w ust. 2 brak jest słów ˝i inne˝, co uniemożliwia zakup z tych środków wyposażenia zakładu aktywności zawodowej, w tym środków trwałych.
Projekt nowego rozporządzenia w sprawie zakładów aktywności zawodowej przewiduje co prawda możliwość wymiany zużytych, zamortyzowanych maszyn i urządzeń lub ich wymianę w przypadku zmiany profilu działalności, ale pomija możliwość zakupu uzupełniającego wyposażenia lub sprzętu, który nie ma charakteru odtworzeniowego. W praktyce oznaczać to będzie brak możliwości, również w przyszłości zakupu prostych narzędzi, jak młotek czy śrubokręt, ponieważ nie można ich uznać za materiały, ani tym bardziej za urządzenia czy maszyny.
W przedstawionych okolicznościach zwracamy się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Z jakiego - pochodzącego spoza PFRON -źródła ma być finansowana kwota nieobjętych dotacją z PFRON 5% , a w kolejnych latach 10% i 15% kosztów działalności obsługowo-rehabilitacyjnej zakładów aktywności zawodowej?
2. Z jakich środków zakłady aktywności zawodowej mogą finansować koszty zakupu nowego wyposażenia lub sprzętu, który nie ma charakteru odtworzeniowego, a z jakich finansować wymianę zużytych urządzeń lub narzędzi?
Z poważaniem
Posłowie Sławomir Jan Piechota,
Jarosław Duda
i Stanisław Tadeusz Huskowski
Wrocław, dnia 16 kwietnia 2007 r.