Polska jest jednym z trzynastu państw członkowskich, do których Komisja Europejska wystosowała ostrzeżenie w
Polska jest jednym z trzynastu państw członkowskich, do których Komisja Europejska wystosowała ostrzeżenie w związku z niedostatecznym poziomem wdrożenia programu Natura 2000. Propozycja włączenia 63 nowych specjalnych obszarów ochrony siedlisk do programu Natura 2000 przekazana przez Ministerstwo Środowiska Komisji Europejskiej w dn. 30 marca br. nie rozwiązuje problemu niedostatecznej ochrony najcenniejszej polskiej przyrody.
Rząd polski do terenów, które mają zostać włączone do programu Natura 2000 zaliczył około 9% powierzchni kraju. Bruksela uznała, że to za mało, i do programu zaliczyła tereny nadesłane przez polskie organizacje ekologiczne. I tak Natura 2000 obejmuje prawie 20% powierzchni Polski. Propozycji rządowej zwyczajowo towarzyszy lista opracowana przez organizacje pozarządowe z danego kraju, która przedstawia propozycje modyfikacji lub uzupełnienia propozycji rządowej. Polska ˝Shadow List˝ jest opracowaniem gromadzącym wiedzę wszystkich organizacji ekologicznych w Polsce na temat występowania gatunków i siedlisk, które powinny być objęte ochroną. W opracowaniu brało udział ponad 200 ekspertów i według oceny przedstawicieli Komisji Europejskiej, jest ono najlepszym opracowaniem w historii Unii Europejskiej.
Jednocześnie trzeba podkreślić, że 95% zaplanowanych dzisiaj inwestycji drogowych może nie zostać zrealizowanych, w tym budowane autostrady, np. odcinek autostrady A4 niedaleko Zgorzelca czy autostrady A1 i A2, które przechodzą przez obszary chronione aż w dziesięciu miejscach. Także modernizacja już istniejących połączeń komunikacyjnych (drogowych i kolejowych) może okazać się niemożliwa. Część społeczeństwa uważa, że przez program Natura 2000 Polska może stać się miejscem pielgrzymek turystów z uprzemysłowionych krajów Europy Zachodniej albo krajem bez dróg i nowoczesnej infrastruktury. Podają w wątpliwość rozwój np. województwa podlaskiego, gdzie prawie 1/3 jego powierzchni to obszar chroniony programem.
Opóźnienia w pracach rządu nad stworzeniem pełnej listy obszarów naturowych są obecnie największą bolączką inwestorów i barierą w planowaniu inwestycji. Wyznaczenie obszarów i zaakceptowanie ich przez Komisję Europejską określiłoby ostatecznie ich status i umożliwiło rozpoczęcie prac. Jedynym ograniczeniem w realizacji przedsięwzięć pozostałoby wówczas przestrzeganie podstawowych zasad inwestowania na tego rodzaju terenach (wykonywanie ocen oddziaływania na środowisko, analiza wariantów alternatywnych).
Prawo unijne dopuszcza inwestycje na obszarach Natura 2000, gdy są spełnione trzy warunki jednocześnie: są niezbędne ze względów społecznych, ekonomicznych i nie ma dla nich alternatywy. Muszą być także dopełnione wszystkie wymogi wynikające z prawa ochrony środowiska, dotyczące przede wszystkim raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Przestrzegania tych zasad pilnuje Komisja Europejska, która jest obecnie bardzo surowa dla Polski za konflikt wokół doliny Rospudy. Już jesteśmy świadkami problemów, a będzie ich na pewno przybywać.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego rząd opóźnia wyznaczanie obszarów wchodzących w skład sieci Natura 2000?
2. Na ile uwzględniane są przez rząd propozycje zawarte w polskiej ˝Shadow List?˝
3. Czy rząd ma wpływ na ostateczną decyzję Komisji Europejskiej co do obszarów zaliczanych do programu Natura 2000 i jak się ten wpływ przedstawia?
4. Czy program Natura 2000 nie wprowadzi ograniczeń rozwojowych zarówno w zakresie nowych inwestycji, jak i rozbudowy już istniejących?
5. Ile zwiększy się koszt nowych inwestycji, np. w zakresie inwestycji drogowych, energetycznych i przesyłowych?
1. Czy program Natura 2000 nie ograniczy swobody działań w zakresie dysponowania nieruchomością?
2. Jak rząd zamierza rozwiązywać ostre konfliktów społeczne na styku lokalne władze samorządowe, działające pod przymusem przestrzegania zapisów prawa, a społeczności lokalne, odbierające skutki obowiązujących przepisów jako ograniczanie praw własności, oraz prawa do rozwoju gospodarczego?
Z poważaniem
Poseł Tomasz Piotr Nowak
Warszawa, dnia 27 kwietnia 2007 r.