Szanowna Pani Minister! Sprawa, którą poruszam, dotyczy tysięcy osób doświadczonych wydarzeniami II wojny światowej.
Szanowna Pani Minister! Sprawa, którą poruszam, dotyczy tysięcy osób doświadczonych wydarzeniami II wojny światowej. Ustawa o kombatantach i osobach represjonowanych zawiera poważną lukę prawną, powodującą, że pewna kategoria osób, bez wątpienia poszkodowana w wyniku II wojny światowej, nie może uzyskać przysługujących im uprawnień kombatanckich.
Obecnie powyższe kwestie reguluje ustawa z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. określające miejsca odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Jednakże żaden z przedstawionych przepisów nie rozstrzyga w sposób oczywisty sytuacji osób, które miały wówczas powyżej 14 lat i również przebywały w okresie okupacji w hitlerowskich obozach dla wysiedlonych.
Taka sytuacja dotyka Panią Annę Mącik, mieszkankę Zamościa, która w 1943 roku została umieszczona w obozie przejściowym w Zamościu. Miała wówczas 22 lata i właśnie z powodu tego wieku odmawia się jej prawa do skorzystania z uprawnień kombatanckich wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.)
Pani A. Mącik zwracała się osobiście do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z prośbą o przyznanie jej powyższych uprawnień, jednakże urząd wydał decyzję odmowną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z dnia 24 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Z 2001 r. Nr 106, poz. 1154), stwierdzając, iż: ˝represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Natomiast akta sprawy wskazują, iż wnioskodawczyni przebywała w obozie, mając skończone 21 lat i nie spełnia wymogu określonego we wspomnianym przepisie˝.
Powyższa decyzja była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 18 czerwca 2004 roku oddalił skargę Pani Mącik, wskazując, iż obóz w Zamościu nie jest wymieniony w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 jako miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy.
Z informacji przekazanych Pani Mącik przez Panią Joannę Kluzik-Rostkowską, wiceminister pracy i polityki społecznej, lista obozów wskazana w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, nie stanowi listy zamkniętej. Zdarzało się bowiem, iż z uwagi na ujawnienie przez Instytut Pamięci Narodowej nowych materiałów źródłowych, występowano już do Ministra Polityki Społecznej z wnioskiem o rozszerzenie listy obozów wymienionych w tym rozporządzeniu.
Proszę Panią Minister o przedstawienie następującej informacji:
1. Z jakiego powodu osoby mające powyżej 14 lat przebywające w okresie okupacji w hitlerowskich obozach dla wysiedlonych nie zostały objęte przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
2. Jak należy traktować osoby po 14 roku życia w świetle obowiązujących przepisów prawnych?
3. Czy casus Pani Anny Mącik i podobnych jej osób pozbawionych jakiejkolwiek rekompensaty za doznane krzywdy w czasie II wojny nie jest wystarczającym powodem do nowelizacji obowiązujących w tym zakresie przepisów?
4. W jaki sposób rzetelnie zweryfikować informacje dotyczące obozu przejściowego w Zamościu, aby o ten właśnie obóz rozszerzyć listę obozów wymienionych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku?
5. Jakie kroki podejmie Pani Minister w związku z powyższą sprawą?
Z wyrazami szacunku
Poseł Alina Gut
Warszawa, dnia 23 maja 2007 r.