Szanowny Panie Ministrze! W ostatnim czasie samorządowy zwrócili się do mnie z prośbą o
Szanowny Panie Ministrze! W ostatnim czasie samorządowy zwrócili się do mnie z prośbą o podjęcie działań w sprawie nierównego traktowania podmiotów korzystających ze środowiska. Chodzi o wnoszenie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi.
Sprawę tą reguluje Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62 póź. 627 z 27 kwietnia 2001 r.), które w art. 295 ust. 4 mówi: ˝Podstawą ustalenia opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi jest ilość substancji zawartych w ściekach pomniejszona o ilość tych substancji zawartych w pobranej wodzie, której zużycie spowodowało powstanie tych ścieków˝.
Zgodnie z zasadą, że opłatę za gospodarcze korzystanie ze środowiska płaci się za spowodowanie w nim zmian, opłatę za ścieki powinno się płacić za składniki znajdujące się w ściekach dodane do wody w procesie jej użytkowania. Wydawałoby się, że ustawa prawidłowo przewiduje odliczanie od substancji zawartych w ściekach substancji zawartych w wodzie. Problem w tym, że różnie traktuje się zwrot ˝w pobranej wodzie˝.
Zdaniem samorządowców w procesie wytwarzania ścieków miejscem poboru wody jest sieć wodociągowa dostawcy, a nie ujęcie wody producenta wody, a oczyszczalnia ścieków jako podmiot odprowadzający ścieki winien mieć możliwość odliczenia od substancji zawartych w ściekach substancje, które już zawierała woda.
Jednak są inne interpretacje poboru wody i możliwości odliczania substancji zawartych w wodzie.
W tej sprawie na użytek urzędu marszałkowskiego powstała opinia Ministerstwa Środowiska Biura Orzecznictwa Administracyjnego zawarta w piśmie nr BOA-l-2467/01/02/DS./SM/MT z 19.02.2002 r., której stosowny fragment brzmi:
˝Przepis art. 295 ust. 4 POŚ dotyczy tylko takich zakładów, które pobierają wodę i wprowadzają ścieki. ˝Pobrana woda˝ jest wodą ujmowaną własnymi urządzeniami, a nie kupowaną od innych podmiotów, które ją pobieraj˝.
Zdaniem samorządowców punkt widzenia Ministerstwa Środowiska nie jest interpretacją zapisu ustawy, lecz bezprawnym rozszerzeniem zapisu ustawy przez dodanie po słowach ˝pobrana woda˝ słów ˝ujmowaną własnymi urządzeniami˝.
Zwrot ˝własnymi urządzeniami˝ został również wpleciony w objaśnienie ilości substancji netto w rozporządzeniu ministra środowiska z 26.06.2003 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 1075), co zmienia sens zapisu art. 295 ust. 4 POŚ przez jego rozszerzenie (w poprzednim rozp. ministra środowiska Dz. U. Nr 100, poz. 920 z 26.06.2002 r. tego zwrotu nie było).
Należy tu również zadać pytanie, co oznacza zapis ˝woda pobrana własnymi urządzeniami˝ i czy w procesie używania wody pobranej z sieci wodociągowej można obliczyć zawartość składników zawartych w wodzie od składników zawartych w ściekach przy obliczaniu opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska.
Sięgnąć należy również do definicji ˝urządzenia wodociągowego˝, która została zamieszczona w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym odprowadzeniu ścieków (tekst jednolity Dz.U. Nr 123, poz. 858 z 2006 r.), która mówi, że urządzeniem wodociągowym nie jest tylko ujęcie wody, ale również sieć wodociągowa.
W procesie powstawania ścieków woda jest pobierana z sieci wodociągowej, a nie bezpośrednio z ujęcia wody.
Wg interpretacji ministra środowiska, a więc i urzędów marszałkowskich, do których wnosi się opłaty odliczeń składników zawartych w wodzie, mogą dokonać tylko podmioty, które mają zarówno oczyszczalnie ścieków, jak i ujęcie wody.
W ten sposób powstały dwie kategorie podmiotów korzystających ze środowiska, tzn:
- pierwsi, którzy odprowadzają ścieki i mają własne ujęcie wody, płacą opłatę wg substancji netto (pomniejszoną),
- drudzy, którzy odprowadzają ścieki i nie mają własnego ujęcia wody, płacą opłatę brutto (nie mogą odliczyć substancji, które zawierała woda, zanim powstały z niej ścieki).
Nieprecyzyjnie sformułowane przepisy prawa oraz różna jego interpretacja dały możliwość ściągania większych opłat od części podmiotów korzystających ze środowiska.
Ze względu na zagwarantowaną konstytucyjną równość i sprawiedliwość wszystkie oczyszczalnie, bez względu na to, w jakich strukturach organizacyjnych się znajdują, powinny płacić opłatę za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi wyliczoną wg jednakowych zasad.
Aby doprowadzić do jednakowych zasad naliczania opłat, należałoby podjąć działania legislacyjne zmierzające do doprecyzowania przepisów tak, aby były one jednoznaczne i równe dla wszystkich.
Samorządowcy proponują doprecyzowanie zapisu art. 295 ust. 4 Prawa ochrony środowiska, co do różnie interpretowanego słowa ,,pobranej˝.
Wnioskują, aby zapis tego paragrafu przyjął brzmienie: ˝Podstawą ustalenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest ilość substancji zawartych w ściekach pomniejszona o ilość tych substancji zawartych w wodzie używanej na cele bytowe i gospodarcze, której zużycie spowodowało powstanie tych ścieków˝.
Gdyby zaproponowana nowelizacja nie była możliwa; proponują oni zmianę definicji ˝ilości substancji netto˝ zamieszczonej w punkcie piątym objaśnień do tabelki wykazu zawierającego informację o wprowadzanych ściekach do wód lub do ziemi, załącznik nr 4 rozp. ministra środowiska w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska i sposobu ich przedstawiania (Dz. U. Nr 113 poz. 1075 z 2003 r.).
Podając powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na przedstawione propozycje samorządowców.
Z poważaniem
Poseł Stanisław Rydzoń
Warszawa, dnia 18 czerwca 2007 r.