Szanowna Pani Minister! Podczas obrad XVI Forum Polskich Regionów Granicznych w dniach 16-17 maja
Szanowna Pani Minister! Podczas obrad XVI Forum Polskich Regionów Granicznych w dniach 16-17 maja 2007 r., którego gospodarzem był Euroregion Puszcza Białowieska, przedstawiciele euroregionów funkcjonujących na polskich granicach oraz urzędnicy MSWiA i MRR zostali zapoznani z istotnymi sprawami na granicy polsko-białoruskiej. Podnoszono głównie kwestie utrudniające przekraczanie granicy, kontakty komunalne w pasie przygranicznym oraz problemy dotyczące realizacji wspólnych inwestycji ważnych dla poprawy jakości warunków życia na pograniczu.
Relacje polsko-białoruskie mają swoją specyfikę i towarzyszy im często istotne napięcie w relacjach politycznych na linii Warszawa-Mińsk. Bardzo często mamy do czynienia z problemami bardzo trudnymi do rozwiązania.
Poprawa stosunków z Białorusią jest ważna dla dobrych relacji z sąsiadami zza wschodniej granicy. Warto zatem zwracać uwagę na dalsze relacje pomiędzy narodem polskim a białoruskim, na rozwiązywanie problemów pomiędzy społecznościami lokalnymi, zwłaszcza w obszarze przygranicznym. Jakość tych relacji związana jest z lepszym funkcjonowaniem przejść granicznych, usprawnieniem kontroli granicznej, a w efekcie zwiększonym ruchem tak do Polski, jak i na Białoruś.
Bezpośrednie kontakty możliwie największej liczby Polaków i Białorusinów na pewno pomagają w rozwiązywaniu nawet najtrudniejszych problemów dwustronnych. Dlatego też warto podjąć kroki, które nie utrudnią rozszerzenia strefy Schengen o Polskę, która nie utrudnia ruchu na granicy polsko-białoruskiej. Niewątpliwie ratyfikacja układu z Schengen spowoduje uszczelnienie granicy wschodniej, w tym granicy polsko-białoruskiej. Zbyt restrykcyjne podejście ze strony polskiej spowodować może istotne utrudnienie w ruchu granicznym, zwłaszcza z Białorusi do Polski.
Poza zwiększonym rygorem kontroli granicznej mają wzrosnąć koszty wiz dla obywateli Białorusi do 60 euro, przy dotychczasowych 5 euro. Przepisy unijne w tym względzie przyzwalają na zmniejszenie kosztu do 35 euro i takie stanowisko uzyskuje aprobatę strony białoruskiej. Dla poprawy tych kontaktów na tej granicy, które znacząco wpływają na ożywienie województw Polski wschodniej, szczególnie województw: podlaskiego i lubelskiego, korzystne będzie obniżenie kosztów wiz. Nawet jeśli zostanie przyjęta kwota wizy wynosząca 35 euro, a więc 7-krotnie wyższa od dotychczasowego kosztu, to dla wielu Białorusinów granica zostanie zamknięta, zwłaszcza dla tych, którzy przekraczają ją w celach handlowych, turystycznych, w bezpośrednim otoczeniu granicy - w obszarze nie większym niż 50 km od niej.
Poszukiwanie ułatwień dla ruchu granicznego jest w żywotnym interesie regionów przygranicznych polskich i białoruskich. Jest gwarancją utrzymania więzi lokalnych między Białorusinami a Polakami.
W latach 90. przygraniczne rejony Polski na granicy polsko-niemieckiej korzystały z przywilejów umowy o małym ruchu granicznym, na podstawie której mieszkańcy polskiego pogranicza z gmin leżących w pasie 50 km od granicy mogli przekraczać granicę bez paszportów, na podstawie dowodów osobistych. Później ten przywilej został rozszerzony na cały obszar euroregionów wzdłuż granicy polsko-niemieckiej. Przepisy unijne pozwalają na wprowadzanie takich ułatwień. Warto zatem rozważyć propozycję możliwych udogodnień na granicy polsko-białoruskiej, choćby takich, by obywatele stale zamieszkujący w regionach przygranicznych w odległości 50 km od granicy mogli przekraczać granice w oparciu o specjalne przepustki wydawane przez konsulaty: polski i białoruski, za które pobierano by minimalne opłaty. Takie rozwiązanie jest politycznym gestem dobrej woli wobec Białorusinów i bardzo oczekiwanym przez wschodnie regiony Polski.
Kolejnym istotnym problemem, który oczekuje na pozytywne rozwiązanie, ważnym dla kontaktów turystycznych, jest lepsze wykorzystanie potencjału Kanału Augustowskiego, atrakcji turystycznej obszarów Polski, Białorusi i Litwy. Warunkiem poprawiającym jego funkcjonowanie jest uruchomienie przejścia drogowego w Lipszczanach, a zwłaszcza uruchomienie białoruskiego punktu konsularnego w Augustowie.
Funkcjonowanie punktów konsularnych i łatwość uzyskiwania wiz wjazdowych dla obywateli Polski ma znaczenie dla wszystkich ˝turystycznych przejść granicznych˝. Rowerzyści, którzy chcą przekroczyć granicę przez najpiękniejsze na granicy wschodniej przejście pieszo-rowerowe w Puszczy Białowieskiej, mogą uzyskać wizę tylko w odległym ok. 100 km Białymstoku.
Szanowna Pani Minister! Przedstawione propozycje rozwiązań, będące z całą pewnością przedmiotem analiz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, służyć będą poprawie ruchu transgranicznego pomiędzy Polską i Białorusią, przyczynią się do poprawy relacji międzyludzkich i są istotnym elementem strategii rozwojowej woj. podlaskiego oraz pozostałych województw wschodnich. Podjęcie ostatecznych decyzji wychodzących naprzeciw tym oczekiwaniom jest ważnym krokiem w trudnym dialogu polsko-białoruskim.
Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo, aby poprawić sytuację transgranicznych stosunków polsko-białoruskich, w tym w szczególności mających na celu ułatwienie ruchu na granicy polsko-białoruskiej?
Z wyrazami szacunku
Poseł Czesław Fiedorowicz
oraz grupa posłów
Warszawa, dnia 22 sierpnia 2007 r.