Szanowny Panie Ministrze! Celem ustawodawcy jest zwiększenie bezpieczeństwa prowadzenia działalności rolniczej, a co za
Szanowny Panie Ministrze! Celem ustawodawcy jest zwiększenie bezpieczeństwa prowadzenia działalności rolniczej, a co za tym idzie - popularności ubezpieczeń rolnych i ich rozpowszechnianie. Zarówno środowisko ubezpieczeniowe, jak i branżowe organizacje rolnicze widzą dużą szansę w rozwoju ubezpieczeń upraw rolnych oraz zwierząt gospodarskich w nadchodzącym okresie. Zwiększająca się opłacalność produkcji rolnej, wsparcie licznymi funduszami Unii Europejskiej (dopłaty bezpośrednie, fundusze strukturalne itd.) prowadzić będzie do wzrostu zainteresowania ubezpieczeniami jako instrumentem wspierającym zarządzanie ryzykiem w rolnictwie. Oferta ubezpieczeniowa będzie mogła być kierowana do producentów rolnych, czyli rolników, firm z sektora rolnego, w których posiadaniu jest gospodarstwo rolne. Umowa ubezpieczenia z dopłatą do składki będzie mogła zostać zawarta jedynie w odniesieniu do powierzchni nie wyższej niż 300 ha w ramach danego gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że pomoc państwa polegająca na finansowaniu części składki będzie skierowana wyłącznie do ˝gospodarstw rodzinnych˝ lub w odniesieniu do umów ubezpieczenia odnoszących się do części upraw należących do tzw. Agrofirm. Duże gospodarstwa, na których opiera się towarowa produkcja rolna, są niestety w pewien sposób dyskryminowane. Uznano, że z pomocy państwa powinny korzystać podmioty, które dotychczas najbardziej były wspomagane przez budżet w postaci dopłat do kredytów klęskowych lub funduszy socjalnych.
Ochroną ubezpieczeniową będą mogły być objęte zboża, rzepak, rzepik, kukurydza, buraki cukrowe, rośliny strączkowe, warzywa gruntowe, drzewa i krzewy owocowe, truskawki, chmiel lub tytoń. Uprawy rolne będą mogły być ubezpieczone od ryzyka: huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, lawiny, obsunięcia się ziemi, suszy, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych. Umowa ubezpieczenia może obejmować wszystkie lub wybrane przez producenta ryzyka. Bazując na doświadczeniach europejskich, wydaje się, że ubezpieczyciele nie będą skłonni oferować do ubezpieczenia tylko ryzyka suszy. Ubezpieczenie upraw rolnych z dopłatą do składki jest ubezpieczeniem od ryzyka katastroficznego, które zapewnia ochronę w sytuacji, kiedy zachwiana zostaje kondycja finansowa producenta rolnego. Ubezpieczyciel będzie wypłacał odszkodowanie, jeżeli szkody w plonie głównym wyniosą co najmniej 30%. Dodatkowo możliwe jest wprowadzenie udziału własnego w wysokości nie większej niż 20% wartości szkody. Oznacza to w praktyce, że za szkody polegające np. na zmniejszeniu plonu o 15% w ramach ubezpieczenia dotowanego odszkodowanie nie będzie przyznawane. Dla porównania w Concordia Polska TUW w ramach ubezpieczenia komercyjnego (bez dopłaty) rolnik uzyskuje ochronę, ubezpieczając np. ryzyko gradu już przy szkodach polegających na zmniejszeniu plonu o 8%. Zapisy ustawy mówią, że sumę ubezpieczenia ustala zakład ubezpieczeń w porozumieniu z producentem rolnym. Z momentem wejścia w życie stosownego rozporządzenia ministra właściwego do spraw rolnictwa sumy ubezpieczenia będą mogły być określone na poziomie nie wyższym niż zostanie to ustalone w ww. akcie wykonawczym do ustawy. Ustawodawca określił wartości maksymalnych stawek za ubezpieczenie z dopłatą. Niezależnie od ilości ryzyk, które będą obejmowane ochroną ubezpieczeniową, stawka za ubezpieczenie nie będzie mogła przekroczyć 6% sumy ubezpieczenia w ubezpieczeniu upraw rolnych lub 0,5% sumy ubezpieczenia w ubezpieczeniu zwierząt gospodarskich. W zależności od poziomu stawki i rodzaju uprawy przyznawana będzie stosowna dopłata do składki. Jej poziom określono w wysokości nie mniejszej niż 60% w stosunku do ubezpieczenia upraw rolnych oraz nie mniej niż 50% w odniesieniu do zwierząt gospodarskich. Ostateczna wielkość dopłaty do składki zostanie podana w stosownym rozporządzeniu Rady Ministrów. W przypadku ubezpieczycieli, którzy będą uczestniczyć w programie ubezpieczeń z dopłatami przed otrzymaniem przez ustawodawcę notyfikacji Komisji Europejskiej w sprawie wysokości dopłat, dopłata do składki będzie się kształtować na poziomie określonym w obowiązującej umowie pomiędzy zakładem ubezpieczeń a Ministrem Właściwym do spraw rolnictwa.
Z dniem 1 lipca 2008 roku będą obowiązywać zapisy ustawy mówiące o obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia upraw przez rolnika. Obowiązek ubezpieczenia od ryzyka szkód wywołanych przez: grad, powódź, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne będzie dotyczył 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym. Do kontroli spełnienia powyższych postanowień ustawodawca zobowiązał Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Kara dla rolnika, który nie spełni obowiązku, wyniesie 2 euro/ha. Również z dniem 1 lipca 2008 r. wejdzie w życie zapis mówiący o udziale budżetu państwa w odszkodowaniach związanych z ryzykiem suszy. Rozwiązania zaproponowane w systemie ubezpieczeń dotowanych wpłyną niewątpliwie na rozwój sektora ubezpieczeń rolnych w Polsce. Wzrastająca opłacalność produkcji rolnej, konieczność właściwego zarządzania ryzykiem w obliczu nasilających się od kilku ostatnich lat anomalii pogodowych, zmniejszenie socjalnej pomocy państwa to czynniki, które będą skłaniały rolników do zawierania umów ubezpieczenia. Dla ubezpieczycieli oraz pośredników ubezpieczeniowych będzie to wyzwaniem, któremu należy sprostać.
W związku z powyższym pragnę zadać Panu Ministrowi następujące pytania, na które oczekuję odpowiedzi:
1. Dlaczego dyskryminuje się duże gospodarstwa rolne?
2. Czy rolnicy posiadający duże gospodarstwa rolne nie będą mogli skorzystać z dofinansowania do ubezpieczeń swoich plonów?
3. Czy odszkodowanie, które będzie wypłacane rolnikom, jeżeli szkody w plonie głównym wyniosą co najmniej 30%, nie jest dla nich krzywdzące?
4. Czy obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia upraw przez rolnika na minimum połowę powierzchni upraw swojego gospodarstwa do 1 lipca 2008 roku jest realnym terminem?
Z poważaniem
Poseł Adam Ołdakowski
Warszawa, dnia 20 sierpnia 2007 r.