Ochrona najcenniejszych zabytków kultury narodowej jest ważnym problemem w dobie dokonujących się przekształceń społeczno-ekonomicznych.
Ochrona najcenniejszych zabytków kultury narodowej jest ważnym problemem w dobie dokonujących się przekształceń społeczno-ekonomicznych. Ważnym składnikiem przemian ustrojowych jest utworzenie samorządu terytorialnego i systematyczne poszerzanie zakresu jego władzy. Zostało jednak wielokrotnie stwierdzone, że samorządy lokalne w gminach o szczególnie dużym występowaniu dóbr kultury narodowej nie są w stanie samodzielnie podołać wynikającym z tego zadaniom. Potrzebne jest utrzymanie mecenatu władzy państwowej i stworzenie odpowiednich mechanizmów systemowych w postaci np. systemu ulg dla gmin o ponadprzeciętnym nagromadzeniu szczególnie cennych dóbr kultury narodowej. Do spraw tych nawiązywano w trakcie odbytego w dniu 23 listopada 1997 r. X posiedzenia Społecznego Komitetu Rewaloryzacji Zabytków i Rozwoju Sandomierza. Czuję się w związku z tym zobligowany do skierowania do pana premiera następujących pytań:
1) Jaką strategię zamierza realizować rząd w odniesieniu do ochrony szczególnie cennych zabytków kultury narodowej?
2) W jaki sposób ma się uzewnętrznić deklarowana przez ministra kultury i sztuki polityka koncentracji środków na ochronie zabytków?
3) Czy w Ministerstwie Finansów kontynuowane są prace - o których wiceminister finansów Ryszard Pazura informował Sejm I i II kadencji - nad wypracowaniem systemowego instrumentu preferencyjnego dla gmin o szczególnym natężeniu najcenniejszych dóbr kultury narodowej?
4) Jaką politykę zamierza prowadzić rząd w zakresie rekomendowania zabytkowych miast i obiektów na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i dlaczego - pomimo wysuwanych uprzednio postulatów - nie sformułowano stosownego wniosku w sprawie Sandomierza?
5) Jakie konsekwencje wywołuje lista miast zabytkowych o szczególnym charakterze, ogłoszona przez prezydenta RP? Dlaczego nie nastąpiło jej rozszerzenie - pomimo składanych deklaracji - m.in. o Sandomierz?
6) Czy w zakresie ochrony najcenniejszych dóbr kultury narodowej możemy liczyć na pomoc materialną z zagranicy (Unia Europejska, Rada Europy, ONZ etc.)? Jakie działania podejmuje rząd w tym zakresie?
7) W jaki sposób podległe rządowi polskie instytucje za granicą promują najcenniejsze zabytki i działają na rzecz rozwoju turystyki?
8) Czy problematyka ochrony dóbr kultury znajduje się w obszarze zainteresowania w ramach współpracy regionalnej (euroregiony etc.) i jakie tu otwierają się perspektywy?
Poseł Jerzy Jaskiernia
Warszawa, dnia 5 grudnia 1997 r.