1. Corocznie ok. 100 różnej wielkości organizacji młodzieżowych lub działających w środowisku młodzieży albo
1. Corocznie ok. 100 różnej wielkości organizacji młodzieżowych lub działających w środowisku młodzieży albo zajmujących się sprawami edukacji występuje do Ministerstwa Edukacji Narodowej o przyznanie środków, m.in. na organizację wypoczynku dzieci i młodzieży, na szkolenie nieetatowej kadry wychowawczej, na wydawnictwa. W latach 1994-1997 decyzje w tej sprawie przygotowywał powołany przez ministra edukacji narodowej zespół ds. zadań zleconych.
2. Do roku 1989 w Polsce działały cztery mocno uprzywilejowane organizacje młodzieżowe: Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP), Związek Młodzieży Wiejskiej (ZMW), Zrzeszenie Studentów Polskich (ZSP) i Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP). Były one skupione w Centralnej Komisji Współpracy Socjalistycznych Związków Młodzieży. W oparciu o dotacje z budżetu państwa lub poprzez bezpośrednie darowizny majątku państwowego zbudowały one sobie przez dziesiątki lat poważne podstawy działania. Organizacje powstałe po roku 1989 startowały od zera, opierając się niemal wyłącznie na społecznej pracy swoich członków. Należą do nich m.in. Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS), Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej (ZHR), Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży (KSM).
3. W latach 1994-1996 odnotowane zostały duże dysproporcje w wielkości i dynamice przyznawanych środków. Wzrost zanotował ZHP (o 236%), ZMW (o 382%), ZSMP (o 1000%), ZSP (o 1100%). Natomiast zmniejszyła się wysokość dotacji dla ZHR (o 36%), NZS (o 40%), KSM (o 70%). Działo się tak przy porównywalnych wielkościach niektórych organizacji, np. ZSMP i ZHR, ZSP i NZS. Trzeba zwrócić uwagę, że ZSP był w tych latach sygnatariuszem politycznego bloku, jakim jest Sojusz Lewicy Demokratycznej.
4. Zastrzeżenia wzbudza również terminarz decyzji zespołu ds. zadań zleconych. Wszystkie podmioty występujące o dotacje musiały składać wnioski w jednolitym terminie. Natomiast decyzje w tym samym merytorycznie zakresie wobec poszczególnych organizacji podejmowane były bardzo różnie. I tak: 12 lutego 1997 r. ZHP, ZSP i ZSMP przyznano środki, m.in. na szkolenie kadry wychowawczej; 7 marca 1997 r. ZMW przyznano środki na publikacje; 21 maja 1997 r. ZHP przyznano środki na realizację projektów programowych; 30 maja 1997 r. ZHR i NZS przyznano środki, m.in. na wypoczynek i szkolenie kadry.
Biorąc pod uwagę, że tryb przygotowywania szkolenia i wypoczynku realizowanego w dużej części w okresie wakacyjnym obejmuje kilka tysięcy, należy stwierdzić, że organizacje, wobec których decyzje podjęto pod koniec maja są zdecydowanie dyskryminowane.
5. W związku z powyższym mam następujące pytania:
- Jakie były przyczyny dysproporcji w wysokości dotacji przyznawanych w latach 1994-1996?
- Czy zostały podjęte, a jeżeli tak, to jakie, działania zmierzające do maksymalnego zobiektywizowania systemu przekazywania środków na zadania państwowe jednostkom niepaństwowym, tak aby nie rodziły się podejrzenia o stosowanie kryteriów politycznych?
Poseł Wojciech Hausner
Kraków, dnia 15 stycznia 1998 r.